{"id":2558,"date":"2019-03-15T21:36:07","date_gmt":"2019-03-15T21:36:07","guid":{"rendered":"https:\/\/elg.is\/?p=2558"},"modified":"2021-03-04T23:07:49","modified_gmt":"2021-03-04T23:07:49","slug":"perlur-sudurnesja-vogavik-holmabudir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elg.is\/?p=2558","title":{"rendered":"Su\u00f0urnesjaperlur: Vogav\u00edk-H\u00f3lmab\u00fa\u00f0ir"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"611\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0769-1024x611.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2560\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0769-1024x611.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0769-300x179.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0769-768x458.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0769.jpg 1290w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Undir Vogastapa austanver\u00f0um, skammt fr\u00e1 Vogum \u00e1\nVatnsleysustr\u00f6nd, er l\u00edti\u00f0 undirlendi sem hefur a\u00f0 geyma forvitnilegar minjar\nfr\u00e1 fyrri t\u00ed\u00f0ar b\u00fasetu og atvinnuh\u00e1ttum. \u00deetta er einn af \u00feessum st\u00f6\u00f0um \u00e1\nReykjanesskaga sem f\u00e1ir hafa gefi\u00f0 gaum, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 vera mj\u00f6g \u00e1hugaver\u00f0ur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dearna er a\u00f0 finna t\u00f3ftir b\u00e6ja, sem voru b\u00e6\u00f0i gras- og \u00fatvegsb\u00fdli og \u00ed h\u00f3lma skammt \u00fear undan eru vel greinilegar r\u00fastir gamallar verst\u00f6\u00f0var en \u00fatr\u00e6\u00f0i var stunda\u00f0 fr\u00e1 \u00feessum sta\u00f0 um aldir og heitir \u00fear H\u00f3lmab\u00fa\u00f0ir. \u00datger\u00f0 fr\u00e1 H\u00f3lmab\u00fa\u00f0um mun hafa veri\u00f0 \u00ed miklum bl\u00f3ma um mi\u00f0ja 19. \u00f6ldina og voru \u00fe\u00e1 allt a\u00f0 18 skip ger\u00f0 \u00fat \u00fea\u00f0an. M\u00e1 \u00e6tla a\u00f0 um 140-150 manns hafi veri\u00f0 \u00fear \u00e1 vetrarvert\u00ed\u00f0inni. Enn eru leifar fr\u00e1 \u00feessari mannvist vel sj\u00e1anlegar, ekki s\u00edst \u00feegar \u00fe\u00e6r eru sko\u00f0a\u00f0ar ofan af Stapanum e\u00f0a \u00far lofti en \u00feessar myndir t\u00f3k \u00e9g me\u00f0 dr\u00f3na \u00feann 10. mars s\u00ed\u00f0astli\u00f0inn. Gera m\u00e1 r\u00e1\u00f0 fyrir a\u00f0 sj\u00e1varr\u00f3t og landey\u00f0ing hafi eytt hluta \u00feeirrar merkilegu s\u00f6gu sem \u00fearna er a\u00f0 finna.<br \/> Um \u00feessa b\u00fasetu er m.a. geti\u00f0 \u00ed b\u00f3kinni \u201eMannl\u00edf og mannvirki \u00ed Vatnsleysustrandarhreppi\u201c eftir Gu\u00f0mund Bj\u00f6rgvin J\u00f3nsson sem kom \u00fat \u00e1ri\u00f0 1987. Gu\u00f0mundur Bj\u00f6rgvin st\u00f3\u00f0 sj\u00e1lfur a\u00f0 \u00feeirri \u00fatg\u00e1fu og var t\u00ed\u00f0ur gestur hj\u00e1 okkur \u00ed Stapaprenti me\u00f0an verki\u00f0 var \u00ed vinnslu. Alltaf var gaman a\u00f0 hitta Gu\u00f0mund og heyra s\u00f6gur af Vatnsleysustr\u00f6ndinni enda var hann afar skemmtilegur n\u00e1ungi og gr\u00ed\u00f0arlega fr\u00f3\u00f0ur um s\u00f6guefni\u00f0. Hj\u00e1 honum heyr\u00f0i \u00e9g fyrst af H\u00f3lmab\u00fa\u00f0um og b\u00e6junum undir Stapanum. <br \/> <br \/> \u00de\u00e1 er vert a\u00f0 minnast \u00e1 b\u00f3kina \u201eStr\u00f6nd og vogar\u201c eftir \u00c1rna \u00d3la sem kom \u00fat 1961. B\u00f3kin s\u00fa er uppfull af fr\u00f3\u00f0leik af Vatnsleysustr\u00f6ndinni. \u00dear skrifar \u00c1rni m.a. um Vogastapann og Gullkistuna eins og fiskimi\u00f0in undir Stapanum voru nefnd en \u00feau \u00fe\u00f3ttu bera af \u00f6\u00f0rum mi\u00f0um hva\u00f0 fengs\u00e6ld var\u00f0ar. Einn kafli b\u00f3karinnar fjallar um g\u00f6mlu vei\u00f0ist\u00f6\u00f0ina \u00ed H\u00f3lminum og b\u00e6ina undir Stapanum. Er m.a. minnst \u00e1 prammann sem stendur h\u00e1lfur upp \u00e1 einu skerinu og sj\u00e1 m\u00e1 \u00e1 me\u00f0fylgjandi myndum:<br \/> \u201eOg \u00e1 skeri \u00fear r\u00e9tt fyrir innan er ferl\u00edki nokkurt, h\u00e1lft \u00ed sj\u00f3 og h\u00e1lft uppi \u00e1 skerinu. \u00deetta er einn af innr\u00e1sarpr\u00e1mum \u00feeim, er bandamenn sm\u00ed\u00f0u\u00f0u til a\u00f0 flytja \u00e1 herli\u00f0 sitt til Frakklands 1944. En hvernig stendur \u00e1 \u00fev\u00ed, a\u00f0 sl\u00edkt fart\u00e6ki er komi\u00f0 h\u00e9r inn \u00e1 Vogav\u00edk? S\u00fa er saga til \u00feess, a\u00f0 \u00d3skar heitinn Halld\u00f3rsson keypti&nbsp; nokkra af \u00feessum st\u00f3ru prj\u00e1mum eftir str\u00ed\u00f0i\u00f0 og l\u00e9t draga \u00fe\u00e1 hinga\u00f0. S\u00ed\u00f0an hafa \u00feeir allir, nema \u00feessi eini, veri\u00f0 nota\u00f0ir til hafnarger\u00f0ar \u00e1 \u00feann h\u00e1tt, a\u00f0 \u00feeir hafa veri\u00f0 fylltir me\u00f0 steinsteypu og s\u00ed\u00f0an s\u00f6kkt sem steinkerjum, \u00fear sem hafnargar\u00f0ar hafa veri\u00f0 ger\u00f0ir.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>Um mannvirkin \u00ed H\u00f3lminum segir \u00c1rni me\u00f0al annars: \u201eM\u00e1 \u00fear sj\u00e1 leifar af miklum mannvirkjum. Fyrst er \u00fear grunnur undan st\u00f3ru h\u00fasi, sem l\u00edklega hefur veri\u00f0 fiskt\u00f6kuh\u00fas og \u00edb\u00fa\u00f0arh\u00fas ums\u00f3narmannsins, sem \u00fearna var. \u00deetta h\u00fas hefir veri\u00f0 um 15 metrar \u00e1 lengd og breitt a\u00f0 \u00fev\u00ed skapi. \u00dear hj\u00e1 er grunnur undan \u00f6\u00f0ru h\u00fasi, og \u00fear mun hafa veri\u00f0 salth\u00fasi\u00f0, sem t\u00f3k 2000 tunnur af salti. Steinst\u00e9ttir eru umhverfis \u00feessi h\u00fas, en hvort \u00fea\u00f0 hafa veri\u00f0 gangst\u00e9ttir, e\u00f0a \u00e6tla\u00f0ar til a\u00f0 brei\u00f0a \u00e1 \u00fe\u00e6r fisk, ver\u00f0ur ekki sagt.\u201c<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1 me\u00f0al \u00feeirra sem ger\u00f0u \u00fat fr\u00e1 H\u00f3lminum var Haraldur B\u00f6\u00f0varsson, einn af kunnustu \u00fatger\u00f0arm\u00f6nnunum vi\u00f0 Faxafl\u00f3ann \u00e1 s\u00ednum t\u00edma. Eftir 1880 fer a\u00f0 draga \u00far \u00fatger\u00f0 fr\u00e1 sta\u00f0num og um aldam\u00f3tin munu h\u00fasin, sem a\u00f0 ofan eru nefnd, hafa veri\u00f0 rifin. \u00c1rni \u00d3la segir einnig fr\u00e1 b\u00e6junum \u00e1 undirlendinu me\u00f0fram Stapanum en \u00feeir h\u00e9tu Brekka og Stapab\u00fa\u00f0. S\u00ed\u00f0arnefnda b\u00fdli\u00f0 mun hafa fari\u00f0 \u00ed ey\u00f0i eftir 1896. S\u00ed\u00f0asti \u00e1b\u00faandinn \u00e1 Brekku bj\u00f3 \u00fear fram til 1930 en haf\u00f0i \u00fe\u00f3 b\u00fdli\u00f0 undir talsvert lengur.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"546\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0718-1024x546.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2561\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0718-1024x546.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0718-300x160.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0718-768x410.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0718.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"530\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0761-1024x530.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2562\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0761-1024x530.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0761-300x155.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0761-768x398.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0761.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"546\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0781-1024x546.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2563\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0781-1024x546.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0781-300x160.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0781-768x410.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0781.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"578\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0763-1024x578.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2564\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0763-1024x578.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0763-300x169.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0763-768x434.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0763.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"575\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0738-1024x575.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2565\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0738-1024x575.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0738-300x168.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0738-768x431.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0738.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<span class=\"embed-youtube\" style=\"text-align:center; display: block;\"><iframe loading=\"lazy\" class=\"youtube-player\" width=\"1140\" height=\"642\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/qjkA5_-aStc?version=3&#038;rel=1&#038;showsearch=0&#038;showinfo=1&#038;iv_load_policy=1&#038;fs=1&#038;hl=en-US&#038;autohide=2&#038;wmode=transparent\" allowfullscreen=\"true\" style=\"border:0;\" sandbox=\"allow-scripts allow-same-origin allow-popups allow-presentation allow-popups-to-escape-sandbox\"><\/iframe><\/span>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Undir Vogastapa austanver\u00f0um, skammt fr\u00e1 Vogum \u00e1 Vatnsleysustr\u00f6nd, er l\u00edti\u00f0 undirlendi sem hefur a\u00f0 geyma forvitnilegar minjar fr\u00e1 fyrri t\u00ed\u00f0ar b\u00fasetu og atvinnuh\u00e1ttum. \u00deetta er einn af \u00feessum st\u00f6\u00f0um \u00e1 Reykjanesskaga sem f\u00e1ir hafa gefi\u00f0 gaum, \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 vera &hellip; <a href=\"https:\/\/elg.is\/?p=2558\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2560,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"kt_blocks_editor_width":"","jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[136],"tags":[133,90,130,111,134,110,131,132],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/DJI_0769.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9GOIz-Fg","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2558"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2558"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2558\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3449,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2558\/revisions\/3449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}