{"id":3453,"date":"2021-03-05T23:08:14","date_gmt":"2021-03-05T23:08:14","guid":{"rendered":"https:\/\/elg.is\/?p=3453"},"modified":"2021-03-05T23:24:35","modified_gmt":"2021-03-05T23:24:35","slug":"berggangar-i-ymsum-myndum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elg.is\/?p=3453","title":{"rendered":"Berggangar \u00ed \u00fdmsum myndum"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Undanfari\u00f0 hefur miki\u00f0 veri\u00f0 tala\u00f0 um kvikugang \u00ed tengslum vi\u00f0 hugsanlegt eldgos millli Fagradalsfjalls og Keilis \u00e1 Reykjanesskaga. H\u00e9r er \u00e1tt vi\u00f0 berggang e\u00f0a kvikuinnskot sem eru algengari or\u00f0 \u00feegar \u00feetta fyrirb\u00e6ri ber \u00e1 g\u00f3ma.<\/strong> &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Berggangar ver\u00f0a til \u00feegar kvika \u00fer\u00fdstir s\u00e9r \u00fat \u00ed sprungur \u00ed jar\u00f0skorpunni. Ef magni\u00f0 og \u00fer\u00fdstingjurinn er n\u00f3gu mikill n\u00e6r h\u00fan a\u00f0 brj\u00f3stast upp \u00e1 yfirbor\u00f0i\u00f0 me\u00f0 eldgosi en algengara er a\u00f0 h\u00fan storkni \u00ed sprungunum og ver\u00f0i a\u00f0 h\u00f6r\u00f0u bergi ofarlega \u00ed jar\u00f0skorpunni. E\u00f0lis\u00feyngd kvikunnar er frekar h\u00e1 og \u00fev\u00ed hefur h\u00fan frekar tilhneigingu til a\u00f0 finna s\u00e9r farveg innan skorpunnar \u00e1n \u00feess a\u00f0 gj\u00f3sa. \u00deessar sprungufyllingar eru \u00fev\u00ed alltaf yngri en bergi\u00f0 \u00ed kring.<\/p>\n\n\n\n<p>Forna bergganga, sem ur\u00f0u til undir yfirbor\u00f0i jar\u00f0ar, m\u00e1 sj\u00e1 v\u00ed\u00f0a \u00e1 yfirbor\u00f0i fyrir tilverkna\u00f0 rofaflanna eftir a\u00f0 fargi \u00edsaldarj\u00f6klanna l\u00e9tti me\u00f0 tilheyrandi landrisi. Bergangar \u00e1 \u00cdslandi geta veri\u00f0 margir k\u00edl\u00f3metrar a\u00f0 lengd en oftast einungis einn til tveir metrar \u00e1 breiddina. Berggangar hafa \u00fdmis heiti eftir \u00fev\u00ed hvernig \u00feeir myndu\u00f0ust. Tala\u00f0 er um <strong>gosganga<\/strong> \u00feegar um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a a\u00f0f\u00e6rslu\u00e6\u00f0ar a\u00f0 eldst\u00f6\u00f0, <strong>keiluganga<\/strong> sem mynda \u00f6fuga keilu me\u00f0 toppinn \u00ed mi\u00f0ju eldst\u00f6\u00f0varinnar og <strong>lagganga<\/strong> (sillur) sem liggja sams\u00ed\u00f0a hraunl\u00f6gunum, hafa skotist inn\u00e1 milli \u00feeirra og liggja \u00fev\u00ed l\u00e1r\u00e9tt.<\/p>\n\n\n\n<p>St\u00e6rsti berggangurinn \u00e1 J\u00f6r\u00f0u er Great Dyke \u00ed Zimbabwe, 550km langur og breiddin allt a\u00f0 11km. Hann er um 2,5 milljar\u00f0a \u00e1ra gamall.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c1 me\u00f0fylgjandi myndum eru nokkrir berggangar \u00ed \u00edslensku landslagi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4551-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3454\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4551-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4551-300x200.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4551-768x512.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4551.jpg 1290w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><em><strong>Hv\u00edtserkur<\/strong> vi\u00f0 Vatnsnes er einn \u00feekktasti berggangur \u00cdslands.<\/em> H\u00e9r v\u00e6ri \u00fe\u00f3 r\u00e9ttara a\u00f0 tala um leifar af berggangi.<br \/>_______________________________________________________________________________<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"766\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/krysuvik.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3455\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/krysuvik.jpg 800w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/krysuvik-300x287.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/krysuvik-768x735.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><figcaption><em>Skammt ofan vi\u00f0 <strong>Kr\u00fdsuv\u00edkurberg<\/strong> m\u00e1 finna \u00feennan fallega berggang. H\u00e9r hafa rof\u00f6flin sorfi\u00f0 veikt m\u00f3bergi\u00f0 \u00ed burtu svo eftir stendur gangurinn eins og hryggur \u00e1 steinrunnu fornaldarskr\u00edmsli.<\/em><br \/>______________________________________________________________________________________<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"641\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4951-1024x641.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3456\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4951-1024x641.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4951-300x188.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4951-768x481.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4951-80x50.jpg 80w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4951.jpg 1290w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><em>\u00deessi \u00feverhn\u00edptu hamra\u00feil eru leifar bergangs \u00ed <strong>\u00deilgili<\/strong> \u00ed L\u00f3ns\u00f6r\u00e6fum. H\u00e9r hafa rof\u00f6flin opna\u00f0 \u00e6\u00f0akerfi hinna fornu eldst\u00f6\u00f0va upp \u00e1 g\u00e1tt og gefi\u00f0 landslaginu \u00e6gifagurt svipm\u00f3t.<\/em><br \/>_____________________________________________________________________________________<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4934-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3457\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4934-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4934-300x200.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4934-768x512.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/MG_4934.jpg 1290w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><em>G\u00f6ngukona hv\u00edlir l\u00fain bein vi\u00f0 fallegan berggang \u00ed<strong> L\u00f3ns\u00f6r\u00e6fum.<\/strong><\/em><br \/>______________________________________________________________<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"655\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0274-1024x655.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3458\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0274-1024x655.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0274-300x192.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0274-768x491.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0274-80x50.jpg 80w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0274.jpg 1290w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><em>Vi\u00f0 austanver\u00f0an H\u00e9ra\u00f0sfl\u00f3a er r\u00fast fornrar megineldst\u00f6\u00f0var sem er miki\u00f0 rofin vi\u00f0 haf. Er h\u00fan nefnd Fagradalseldst\u00f6\u00f0, var virk fyrir um 14-15 millj\u00f3num \u00e1ra og er elsta \u00feekkta megineldst\u00f6\u00f0in \u00e1 Austurlandi. \u00dea\u00f0 af henni sem enn stendur ofansj\u00e1var er \u00ed raun \u00feversni\u00f0 af eldfjalli, skori\u00f0 \u00fevers og kruss af bergg\u00f6ngum. <\/em>\u00deessi hluti bergsins kallast <strong>\u00deerribjarg.<br \/><\/strong> <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0385-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3459\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0385-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0385-300x200.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0385-768x512.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/IMG_0385.jpg 1290w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"466\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/reidskord-bergganur-1024x466.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3460\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/reidskord-bergganur-1024x466.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/reidskord-bergganur-300x137.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/reidskord-bergganur-768x349.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/reidskord-bergganur.jpg 1290w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><em><strong>Rei\u00f0sk\u00f6r\u00f0<\/strong> (Rau\u00f0dalssk\u00f6r\u00f0) \u00e1 Bar\u00f0astr\u00f6nd eru me\u00f0 flottari bergg\u00f6ngum landsins.<\/em> Ekki hefur m\u00e9r tekist a\u00f0 finna uppl\u00fdsingar um aldur hans en mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 a\u00f0 Vestfjar\u00f0arkj\u00e1lkinn hafi hla\u00f0ist upp fyrir 13 &#8211; 16 millj\u00f3num \u00e1ra er hann \u00e6vaforn enda \u00fat bl\u00e1gr\u00fdti, sem er elsta bergmyndun landsins.<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Undanfari\u00f0 hefur miki\u00f0 veri\u00f0 tala\u00f0 um kvikugang \u00ed tengslum vi\u00f0 hugsanlegt eldgos millli Fagradalsfjalls og Keilis \u00e1 Reykjanesskaga. H\u00e9r er \u00e1tt vi\u00f0 berggang e\u00f0a kvikuinnskot sem eru algengari or\u00f0 \u00feegar \u00feetta fyrirb\u00e6ri ber \u00e1 g\u00f3ma. &nbsp; Berggangar ver\u00f0a til \u00feegar &hellip; <a href=\"https:\/\/elg.is\/?p=3453\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3455,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"kt_blocks_editor_width":"","jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[7],"tags":[197,196,200,201,199,198],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/krysuvik.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9GOIz-TH","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3453"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3453"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3453\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3464,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3453\/revisions\/3464"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3455"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3453"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3453"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3453"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}