{"id":3603,"date":"2021-06-11T12:10:05","date_gmt":"2021-06-11T12:10:05","guid":{"rendered":"https:\/\/elg.is\/?p=3603"},"modified":"2021-06-11T12:54:51","modified_gmt":"2021-06-11T12:54:51","slug":"milljona-ara-timaflakk-a-tjornesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elg.is\/?p=3603","title":{"rendered":"Millj\u00f3na \u00e1ra t\u00edmaflakk \u00e1 Tj\u00f6rnesi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Nor\u00f0ur \u00e1 Tj\u00f6rnesi eru jar\u00f0minjar sem telja m\u00e1 til \u00feeirra merkilegustu \u00e1 \u00cdslandi enda er samb\u00e6rilegar jar\u00f0myndanir&nbsp; ekki a\u00f0 finna annarssta\u00f0ar \u00e1 landinu.&nbsp;Hafa \u00feau veri\u00f0 nefnd Tj\u00f6rnesl\u00f6gin og n\u00e1 yfir 500 metra \u00feykk sj\u00e1varsetl\u00f6g me\u00f0 steingervingum l\u00edfvera sem voru \u00e1 l\u00edfi fyrir um 3,3 millj\u00f3num \u00e1ra. Steinger\u00f0ar skeljategundir sem \u00fearna finnast benda til \u00feess a\u00f0 sj\u00e1varhiti vi\u00f0 \u00cdsland hafi \u00ed fyrndinni veri\u00f0 mun h\u00e6rri en n\u00fa er \u00fear sem \u00feessar tegundir lifa \u00ed dag sunnar \u00ed Atlandshafinu, til d\u00e6mis \u00ed Nor\u00f0ursj\u00f3 e\u00f0a vi\u00f0 Kanar\u00edeyjar. \u00dearna m\u00e1 einnig sj\u00e1 \u00fatdau\u00f0ar skeljategundir, svo nokku\u00f0 s\u00e9 nefnt af \u00fev\u00ed sem fyrir augu ber \u00e1 \u00feessum s\u00e9rstaka og merkilega sta\u00f0. <\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Auk sj\u00e1varsets me\u00f0 steingervingum er einnig a\u00f0 finna \u00fearna hraunl\u00f6g, \u00e1r- og vatnaset, surtarbrand og j\u00f6kulbergsl\u00f6g. Jar\u00f0l\u00f6gin \u00e1 Tj\u00f6rnesi endurspegla \u00feannig loftslagsbreytingar \u00ed upphafi \u00edsaldar og var\u00f0veita myndanir fr\u00e1 j\u00f6kulskei\u00f0um og hl\u00fdskei\u00f0um \u00edsaldar sem finnast \u00f3v\u00ed\u00f0a annarssta\u00f0ar \u00ed heiminum. \u00deessi merkilegu jar\u00f0l\u00f6g hafa \u00fev\u00ed h\u00e1tt v\u00edsindagildi \u00e1 al\u00fej\u00f3\u00f0av\u00edsu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1290\" height=\"815\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8702.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3604\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8702.jpg 1290w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8702-300x190.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8702-1024x647.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8702-768x485.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8702-80x50.jpg 80w\" sizes=\"(max-width: 1290px) 100vw, 1290px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Hinum eiginlegu Tj\u00f6rnesl\u00f6gum er skipt upp \u00ed \u00ferj\u00fa l\u00edfbelti \u00fat fr\u00e1 r\u00edkjandi tegundum steinger\u00f0a s\u00e6skelja sem finnast \u00ed \u00feeim. Ne\u00f0stu l\u00f6gin og \u00feau elstu eru svok\u00f6llu\u00f0 <em><strong>g\u00e1ruskeljal\u00f6g<\/strong><\/em>. \u00de\u00e6r tegundir sem finnast \u00ed g\u00e1ruskeljal\u00f6gunum eru gl\u00f3skel, bugskel og m\u00f6ttulskel. \u00deessar tegundir lifa n\u00fa allt fr\u00e1 str\u00f6ndum Noregs vi\u00f0 Lofoten su\u00f0ur a\u00f0 str\u00f6ndum Marokk\u00f3. \u00de\u00e6r eru einng algengur vi\u00f0 strendur Bretlandseyja.&nbsp;Tilvist \u00feessara&nbsp; tegunda \u00ed g\u00e1ruskeljal\u00f6gunum bendir til \u00feess a\u00f0 sj\u00e1varhiti hafi veri\u00f0 allt a\u00f0 10 gr\u00e1\u00f0um h\u00e6rri vi\u00f0 Nor\u00f0urland en n\u00fa er.&nbsp;Inn \u00e1 milli sj\u00e1varsetlaganna finnast surtarbrandsl\u00f6g sem merkir a\u00f0 landi\u00f0 hafi nokkrum sinnum risi\u00f0 \u00far s\u00e6.<\/p>\n\n\n\n<p>Ofan \u00e1 g\u00e1ruskeljal\u00f6gin leggjast svo <strong><em>t\u00edgulskeljal\u00f6gin<\/em><\/strong> en t\u00edgulskeljar eru \u00fatdau\u00f0ar.&nbsp;Me\u00f0fram t\u00edgulskeljal\u00f6gunum m\u00e1 finna skeld\u00fdrategundir sem n\u00fa lifa sunnar \u00ed \u00e1lfunni. \u00cd t\u00edgulskeljal\u00f6gunum m\u00e1, l\u00edkt og \u00ed g\u00e1ruskeljal\u00f6gunum, finna t\u00f6luvert af surtarbrandsl\u00f6gum og ber surtarbrandurinn vitni um gr\u00f3skumiki\u00f0 sk\u00f3glendi sem bendir til mun mildara loftlags en \u00e1 okkar t\u00edmum.&nbsp;Uppr\u00f6\u00f0un skeljanna \u00ed setl\u00f6gunum bendir til \u00feess a\u00f0 \u00feau hafi hla\u00f0ist \u00e1 einhverju d\u00fdpi \u00fati fyrir str\u00f6ndinni<\/p>\n\n\n\n<p>Efsta og jafn framt yngsta lag hinna formlegu Tj\u00f6rneslaga eru kennd vi\u00f0 kr\u00f3kskel, nefnd <strong><em>kr\u00f3kskeljal\u00f6g<\/em><\/strong>. Athuganir \u00e1 s\u00farefnissams\u00e6tum skelja \u00far l\u00f6gunum s\u00fdna a\u00f0 hitastig hefur l\u00e6kka\u00f0 t\u00f6luvert fr\u00e1 \u00fev\u00ed sem var \u00feegar t\u00edgulskeljal\u00f6gin hl\u00f3\u00f0ust upp.&nbsp;L\u00e6gsta hitastigi\u00f0 er um mi\u00f0bik kr\u00f3kskeljalaganna en hitastigi\u00f0 hefur \u00fe\u00e1 fari\u00f0 ni\u00f0ur \u00ed \u00fea\u00f0 sem n\u00fa \u00feekkist vi\u00f0 strendur Tj\u00f6rness. Skeljar \u00far eldri l\u00f6gum hverfa en n\u00fdjar kaldari tegundir koma inn. Benda \u00feessar breytingar \u00e1 sj\u00e1vard\u00fdraf\u00e1nunni til t\u00f6luver\u00f0ra loftslagsbreytinga til hins verra.&nbsp;Upphaf \u00edsaldarinnar hefur stundum veri\u00f0 talin markast af komu \u00feessara k\u00f6ldu skeljategunda enda fer \u00edsaldarummerkja, j\u00f6kulbergs, fyrst a\u00f0 g\u00e6ta r\u00e9tt fyrir ofan kr\u00f3kskeljal\u00f6gin.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00deeim sem hafa \u00ed hyggju a\u00f0 berja augum steingervingana vi\u00f0 Hallabjarnarsta\u00f0akamb er bent \u00e1 a\u00f0 umgangast \u00feessar jar\u00f0minjar af vir\u00f0ingu. Sem \u00fe\u00fd\u00f0ir me\u00f0al annars a\u00f0 berja ekki skeljar lausar \u00far leirnum e\u00f0a hr\u00f3fla vi\u00f0 \u00feeim \u00e1 nokkurn h\u00e1tt. \u00c1 \u00e1rbakkanum liggja hins vega lausar skeljar sem h\u00e6gt er a\u00f0 handleika og sko\u00f0a \u00e1n \u00feess a\u00f0 skemma&nbsp;nokku\u00f0. A\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u er \u00e6tlast til \u00fe\u00e6r s\u00e9u skildar eftir \u00e1 sama sta\u00f0.<\/p>\n\n\n\n<p>Heimildir:<br \/><a href=\"https:\/\/is.wikipedia.org\/wiki\/Tj%C3%B6rnes\">Tj\u00f6rnes &#8211; Wikipedia, frj\u00e1lsa alfr\u00e6\u00f0iriti\u00f0<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.ni.is\/greinar\/na-tjornes-jardminjar\">Tj\u00f6rnes | N\u00e1tt\u00farufr\u00e6\u00f0istofnun \u00cdslands (ni.is)<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1290\" height=\"797\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8707.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3605\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8707.jpg 1290w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8707-300x185.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8707-1024x633.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8707-768x474.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8707-80x50.jpg 80w\" sizes=\"(max-width: 1290px) 100vw, 1290px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1290\" height=\"815\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8709.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3606\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8709.jpg 1290w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8709-300x190.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8709-1024x647.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8709-768x485.jpg 768w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8709-80x50.jpg 80w\" sizes=\"(max-width: 1290px) 100vw, 1290px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1290\" height=\"860\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8718.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3607\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8718.jpg 1290w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8718-300x200.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8718-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8718-768x512.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1290px) 100vw, 1290px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"700\" height=\"972\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8704.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3608\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8704.jpg 700w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8704-216x300.jpg 216w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-style-default\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1290\" height=\"583\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Tjornes.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3609\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Tjornes.jpg 1290w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Tjornes-300x136.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Tjornes-1024x463.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/Tjornes-768x347.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1290px) 100vw, 1290px\" \/><figcaption><strong><em>Svipast um innan um ein merkilegustu jar\u00f0l\u00f6g landsins \u00e1 Tj\u00f6rnesi.<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nor\u00f0ur \u00e1 Tj\u00f6rnesi eru jar\u00f0minjar sem telja m\u00e1 til \u00feeirra merkilegustu \u00e1 \u00cdslandi enda er samb\u00e6rilegar jar\u00f0myndanir&nbsp; ekki a\u00f0 finna annarssta\u00f0ar \u00e1 landinu.&nbsp;Hafa \u00feau veri\u00f0 nefnd Tj\u00f6rnesl\u00f6gin og n\u00e1 yfir 500 metra \u00feykk sj\u00e1varsetl\u00f6g me\u00f0 steingervingum l\u00edfvera sem voru \u00e1 &hellip; <a href=\"https:\/\/elg.is\/?p=3603\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3605,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"kt_blocks_editor_width":"","jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[219],"tags":[227,224,223,222],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/IMG_8707.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9GOIz-W7","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3603"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3603"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3616,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3603\/revisions\/3616"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3605"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}