{"id":4274,"date":"2024-03-31T12:22:53","date_gmt":"2024-03-31T12:22:53","guid":{"rendered":"https:\/\/elg.is\/?p=4274"},"modified":"2024-03-31T12:23:44","modified_gmt":"2024-03-31T12:23:44","slug":"ummerki-natturuhamfara-a-skeidararsandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elg.is\/?p=4274","title":{"rendered":"Ummerki n\u00e1tt\u00faruhamfara \u00e1 Skei\u00f0ar\u00e1rsandi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u00deann 4. n\u00f3vember 1996 h\u00f3fst \u00f3gnarmiki\u00f0 hlaup \u00ed Skei\u00f0ar\u00e1 \u00feegar gr\u00ed\u00f0arlegt magn br\u00e6\u00f0sluvatns braust undan spor\u00f0i Skei\u00f0ar\u00e1rj\u00f6kuls, ruddist ni\u00f0ur sandinn og olli miklu tj\u00f3ni \u00e1 vegum og br\u00faarmannvirkjum. \u00deetta er tali\u00f0 mesta Skei\u00f0ar\u00e1rhlaup \u00cdslandss\u00f6gunnar. Vatnsmagni\u00f0 n\u00e1\u00f0i 45 \u00fe\u00fasund r\u00fammetrum \u00e1 sek\u00fandu e\u00f0a sem nemur hundra\u00f0f\u00f6ldu rennsli \u00d6lfus\u00e1r. Flaumurinn bar me\u00f0 s\u00e9r feiknast\u00f3ra, tuga tonna \u00edsjaka langt ni\u00f0ur \u00e1 sandinn, marga \u00e1 st\u00e6r\u00f0 vi\u00f0 nokkurra h\u00e6\u00f0a h\u00fas. \u00cd dag m\u00e1 sj\u00e1 sk\u00fdr ummerki eftir \u00feetta hamfarahlaup \u00e1 Skei\u00f0ar\u00e1rsandi og \u00f6nnur \u00e1 undan, sem sj\u00e1 m\u00e1 \u00ed me\u00f0fylgjandi myndefni.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1350\" height=\"742\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0106.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4275\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0106.jpg 1350w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0106-300x165.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0106-1024x563.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0106-768x422.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1350px) 100vw, 1350px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>St\u00f3r Skei\u00f0ar\u00e1rhlaup bera me\u00f0 s\u00e9r mikla \u00edsjaka ni\u00f0ur \u00e1 sandinn \u00fear sem \u00feeir stranda. Me\u00f0 t\u00edmanum br\u00e1\u00f0na \u00feeir og eftir ver\u00f0a g\u00edgar sem kallast j\u00f6kulker. \u00deegar sv\u00e6\u00f0i\u00f0 er sko\u00f0a\u00f0 \u00far lofti m\u00e1 sj\u00e1 fj\u00f6ldann allan af \u00feessum g\u00edgum eftir Skei\u00f0\u00e1rhlaup fyrri t\u00edma.<\/em><br \/>________________________________________<\/p>\n\n\n\n<p><br \/>Fimm vikum fyrr, \u00feann 30. september, haf\u00f0i eldgos byrja\u00f0 \u00ed Gj\u00e1lp og lauk \u00fev\u00ed 13. okt\u00f3ber. B\u00faist var vi\u00f0 hlaupi, enda m\u00e1tti reikna me\u00f0 a\u00f0 gosi\u00f0 hef\u00f0i br\u00e6tt millj\u00f3nir r\u00fammetra af \u00eds \u00feegar \u00fea\u00f0 braust upp \u00far j\u00f6klinum gegnum 500 metra \u00feykka \u00edshelluna. Hlaupi\u00f0 l\u00e9t hins vegar standa \u00e1 s\u00e9r. Br\u00e6\u00f0sluvatni\u00f0 rann undir j\u00f6klinum ni\u00f0ur \u00ed Gr\u00edmsv\u00f6tn og safna\u00f0ist \u00fear fyrir. Vatni\u00f0 lyfti sm\u00e1m saman \u00edshellu Gr\u00edmsvatna \u00fear til 4. n\u00f3vember a\u00f0 \u00edsst\u00edflan \u00fear brast me\u00f0 feiknamiklu hlaupi. \u00dea\u00f0 kom me\u00f0al annars fram \u00ed farvegum Skei\u00f0ar\u00e1r og G\u00edgjukv\u00edslar og var\u00f0 h\u00e1marksrennsli \u00feess um 45 \u00fe\u00fasund r\u00fammetrar \u00e1 sek\u00fandu, sem fyrr segir. Krafturinn var g\u00edfurlegur og vatnsmagni\u00f0 engu l\u00edkt. M\u00e9r eru minnst\u00e6\u00f0ar magna\u00f0ar fr\u00e9ttamyndir \u00d3mars Ragnarssonar sem hann t\u00f3k \u00far flugv\u00e9l yfir j\u00f6klinum \u00feegar \u00feetta var a\u00f0 gerast. \u00dear m\u00e1tti gl\u00f6gglega sj\u00e1 hversu \u00f3tr\u00faleg og mikilfengleg \u00f3gnar\u00f6fl voru \u00fearna a\u00f0 verki. Miki\u00f0 tj\u00f3n hlaust af \u00feessum hamf\u00f6rum. Br\u00fain yfir G\u00edgjukv\u00edsl flaut \u00ed burtu og miklar skemmdir ur\u00f0u \u00e1 Skei\u00f0ar\u00e1rbr\u00fa. Um 15km af \u00fej\u00f3\u00f0veginum skola\u00f0i \u00ed burtu. Einnig var\u00f0 tj\u00f3n \u00e1 rafmangsl\u00ednum og lj\u00f3slei\u00f0ara. \u00deegar yfir lauk haf\u00f0i str\u00f6ndin f\u00e6rst fram um 900 metra vegna \u00feess mikla aurs sem fl\u00f3\u00f0i\u00f0 bar me\u00f0 s\u00e9r og \u00edshellan yfir Gr\u00edmsv\u00f6tnum haf\u00f0i sigi\u00f0 um 150 metra.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1350\" height=\"734\" src=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0137.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4276\" srcset=\"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0137.jpg 1350w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0137-300x163.jpg 300w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0137-1024x557.jpg 1024w, https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0137-768x418.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1350px) 100vw, 1350px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Svartur \u00eds vi\u00f0 ja\u00f0ar Skei\u00f0ar\u00e1rj\u00f6kuls. H\u00e9r eru uppt\u00f6k G\u00edgjukv\u00edslar. Framundan s\u00e9st inn \u00ed Mors\u00e1rdal me\u00f0 Mors\u00e1rj\u00f6kul \u00ed botni hans. Til h\u00e6gri vi\u00f0 hann er Skaftafellshei\u00f0in og Krist\u00ednartindar upp af henni. Lengst til h\u00e6gri gn\u00e6fir svo \u00d6r\u00e6faj\u00f6kull yfir \u00ed \u00feessu st\u00f3rbrotna landslagi.<\/em><br \/>_______________________________<\/p>\n\n\n\n<p><br \/>Undirrita\u00f0ur f\u00f3r \u00ed eftirminnilegan k\u00f6nnunarlei\u00f0angur upp me\u00f0 G\u00edgjukv\u00edsl stuttu eftir \u00feetta hamfarafl\u00f3\u00f0. \u00dear m\u00e1tti sj\u00e1 gr\u00ed\u00f0arst\u00f3ra \u00edsjaka sem borist h\u00f6f\u00f0u me\u00f0 flaumnum ni\u00f0ur sandinn og stranda\u00f0 \u00fear. Sumir jakarnir voru \u00e1 st\u00e6r\u00f0 vi\u00f0 \u00edb\u00fa\u00f0ablokkir, tugir tonna \u00e1 \u00feyngd, \u00fev\u00edl\u00edkur var krafturinn \u00ed fl\u00f3\u00f0inu. Myndirnar sem \u00e9g t\u00f3k gl\u00f6tu\u00f0ust \u00fev\u00ed mi\u00f0ur \u00ed h\u00fasbruna fyrir tveimur \u00e1rum. En s\u00fa \u00f3tr\u00falega sj\u00f3n sem m\u00e6tti manni \u00fearna \u00e1 sandinum lifir vel \u00ed minningunni.<br \/>Ummerki eftir \u00feessar hamfarir og \u00f6nnur Skei\u00f0ar\u00e1rhlaup \u00e1 undan eru mj\u00f6g greinileg \u00e1 sandinum. Jakarnir br\u00e1\u00f0na me\u00f0 t\u00edmanum og skilja eftir sig g\u00edga e\u00f0a j\u00f6kulker eins og \u00feeir kallast og m\u00e1 sj\u00e1 fj\u00f6ldann allan af \u00feeim \u00e1 sandinum. \u00deegar eki\u00f0 er eftir \u00fej\u00f3\u00f0veginumm um Skei\u00f0ar\u00e1rsand, er best a\u00f0 beygja vi\u00f0 skilti um mi\u00f0jan sandinn, merkt H\u00e1\u00f6ldukv\u00edsl. \u00dea\u00f0 er um 14km vestan vi\u00f0 Skaftafell. Haldi\u00f0 er upp me\u00f0 kv\u00edslinni \u00ed \u00e1tt a\u00f0 j\u00f6klinum eins og langt og komist ver\u00f0ur uns komi\u00f0 er a\u00f0 G\u00edgjukv\u00edsl. \u00dear m\u00e1 sj\u00e1 \u00fatfall hennar. Fr\u00e1 \u00feessum sta\u00f0 er gott \u00fats\u00fdni upp Skei\u00f0ar\u00e1rj\u00f6kul, til Skaftafellsfjalla, inn \u00ed Mors\u00e1rdal, til Skaftafellshei\u00f0ar og \u00d6r\u00e6faj\u00f6kuls. Fr\u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0veginum og a\u00f0 G\u00edgjukv\u00edsl eru ekki nema um 2 k\u00edl\u00f3metrar \u00feannig a\u00f0 \u00feetta er \u00e1hugaver\u00f0ur og flottur \u00e1fangasta\u00f0ur \u00e1 fer\u00f0 um hringveginn.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<span class=\"embed-youtube\" style=\"text-align:center; display: block;\"><iframe loading=\"lazy\" class=\"youtube-player\" width=\"1140\" height=\"642\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/nQ7ciSJL4jk?version=3&#038;rel=1&#038;showsearch=0&#038;showinfo=1&#038;iv_load_policy=1&#038;fs=1&#038;hl=en-US&#038;autohide=2&#038;wmode=transparent\" allowfullscreen=\"true\" style=\"border:0;\" sandbox=\"allow-scripts allow-same-origin allow-popups allow-presentation allow-popups-to-escape-sandbox\"><\/iframe><\/span>\n<\/div><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deann 4. n\u00f3vember 1996 h\u00f3fst \u00f3gnarmiki\u00f0 hlaup \u00ed Skei\u00f0ar\u00e1 \u00feegar gr\u00ed\u00f0arlegt magn br\u00e6\u00f0sluvatns braust undan spor\u00f0i Skei\u00f0ar\u00e1rj\u00f6kuls, ruddist ni\u00f0ur sandinn og olli miklu tj\u00f3ni \u00e1 vegum og br\u00faarmannvirkjum. \u00deetta er tali\u00f0 mesta Skei\u00f0ar\u00e1rhlaup \u00cdslandss\u00f6gunnar. Vatnsmagni\u00f0 n\u00e1\u00f0i 45 \u00fe\u00fasund r\u00fammetrum \u00e1 &hellip; <a href=\"https:\/\/elg.is\/?p=4274\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4275,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"kt_blocks_editor_width":"","jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false},"version":2}},"categories":[219],"tags":[324,329,330,325,326,327,331,328,126,323],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/elg.is\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/DJI_0106.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p9GOIz-16W","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4274"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4274"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4278,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4274\/revisions\/4278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elg.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}